Beste Koen,

“In de ruimte is er geen protocol” zei de toenmalige prins Filip ooit tegen de huidige burggraaf Dirk Frimout maar de reden dat ik met “beste Koen” aanhef is logisch. We brachten immers een groot deel van onze jeugd samen door in de christelijke zuil. Het Sint-Jan Berchmanscollege in Merksem vormde ons, jij als primus perpetuus in de Latijn-Griekse, ik eindigde vooraan in de Latijn-Wiskunde. Samen speelden we voetbal en brachten kampen door met de scouts van Sint-Frans. Jij was mijn patrouilleleider bij de Spechten, jouw totem schiet me niet meer te binnen maar de mijne is nog steeds consequente sneeuwpanter en daarom heel waarschijnlijk deze open brief.

We hielden van voetbal, supporterden beiden voor Beerschot en gingen naar den derby op het Kiel. Vandaag, juist vandaag, wordt een hoogdag voor het Belgisch voetbal. Ik ben ervan overtuigd dat ook jij vanavond met vrienden voor het scherm zal zitten en onze Rode Duivels naar succes zal schreeuwen. Voetbal brengt dit land in extase en zorgt ervoor dat deze dagen niemand stilstaat bij het echte verdriet van België. En dat beseft een klasbak zoals jij maar al te goed.

“Gene gewone” zeggen ze nu in de Wetstraat maar dat wisten wij als intimi al jaren. Een prachtige loopbaan als zakenadvocaat en de vraag was niet of maar wanneer je “uit de kast” zou komen als CD&V politicus. Eerst op een bescheiden manier als kabinetschef van Kris Peeters en dan als “dépanneur de service” in 2013 langs de grote poort de Wetstraat binnen. Iedereen in België ontdekte plots dit perfect tweetalig natuurtalent. Een intelligente redenaar met fijne humor. De eerste apolitieke politicus. Het wonder was geschied.

Maar tijd om even ter zake te komen want straks valt het land stil als iedereen naar de match gaat kijken.

Deze week, beste Koen, maakten wij het appartement van onze tante leeg. Zij verhuist immers naar een serviceflat en een appartement dat 30 jaar bewoond werd door iemand die actief was in de christelijke zuil geeft een schat van informatie vrij over het verenigingsleven in het Vlaamse middenveld. Tante beseft niet hoeveel herinneringen nu op het Schotense afvalpark liggen maar 3 brochures liggen hier naast me. “Gids voor de ARCOPAR-aandeelhouder”, “Het Arcopar-aandeel, ontdek het aandeel met het meeste pit” en “Het Arcopar-aandeel, meer pit dan ooit”, de editie van zomer 2001.

Aandelen dus. Over sparen lees ik niet veel. Sinds het Dexia debacle vertel ik mijn moeder en tante dat bij een faillissement de aandeelhouders ook gedupeerd zijn. Ik heb immers mijn carriere doorgebracht bij Amerikaanse en Belgische beursgenoteerde bedrijven en ken maar al te goed het onderscheid tussen aandelen, obligaties en dividenden. Ik vond het niet meer dan mijn plicht om deze ouderen te confronteren met de impact van de wereldwijde bancaire crisis op hun persoonlijk vermogen. Het mocht niet baten; er was hen immers altijd verteld dat ze risicoloos spaarden en bovendien had Yves Leterme hen garanties gegeven. En wie stelt een uitspraak van een eerste minister in vraag?

Deze week kwam dan de echte uitspraak. Zonder de brochures van tante gezien te hebben. Het waren wel degelijk aandelen. En daar kan geen staatswaarborg op gegeven worden. Gelukkig dat we nog een instantie zoals Europa hebben die zaken nog kan objectiveren. Ik hoopte dat het nu stilletjesaan ook bij mijn moeder en tante zou doordringen. Maar dat was buiten de minister van Financiën gerekend. De meest apolitieke politicus blijkt plots een doorwinterde politicus geworden te zijn die spartelt als een duivel in een wijwatervat. Het tjevenjargon. Sic.

Beste Koen, ik ben niet kwaad, ik ben woest. Gisteren op televisie, vandaag in de kranten. Ik lees alles na en het kookt. Het kookt echt. Deze vorm van volksmisleiding zonder enige verantwoordelijkheidszin voor het welzijn van alle burgers(en niet alleen van 800.000 gedupeerden) tart elke verbeelding. Er is dus het besluit van Europa dat de staatswaarborg niet geldig is maar “belofte maakt schuld” klinkt het nu plots en als de waarborg ongeldig is dan moet er op een andere manier vergoed worden. Weliswaar niet alleen door de staat maar ook door een aantal “andere actoren” waarbij men denkt aan ACW en Belfius.

Hier ontbreken alweer 5 minuten politieke moed. Ten eerste de bevestiging van de overheid dat Arcopar wel degelijk aandelen waren en ten tweede de aanmaning dat het ACW –en niet de politiek- moet kijken wat, hoe en hoeveel gerecupereerd kan worden. Dat zou pas ontzuiling zijn die dit land beter bestuurbaar en daadkrachtiger maakt.

Uit de communicatie begrijp ik echter dat CD&V de staatswaarborg laat staan, dat CD&V daarmee zelfs de vorming van de federale regering wil gijzelen en dat CD&V alle Belgische belastingsbetalers wil laten opdraaien voor (een deel van) de 1,5 miljard die 800.000 Belgen verloren zijn. Dringend tijd voor nieuwe verkiezingen volgens mij.

Ook ik betreur de crisis in het bancaire systeem en de gevolgen daarvan. Ook ik ben geld verloren bij Arcopar maar als solidaire burger vind ik dat solidariteit over de grenzen van de zuil moet gaan. Toch ben ik realist en ga ik ervan uit dat de Belgische belastingsbetaler zal opdraaien voor het gegeven woord. Want belofte maakt schuld. Alleen worden beloftes gemaakt door mensen die geen moedige beslissingen durven nemen en communiceren. Le compromis Belge.

Ik kijk alvast uit naar mijn volgende ronde internationale gesprekken waar men mij zal bevragen wat een Belgische minister van Financiën bezielde om een niet meer dan logische uitspraak van Europa over aandelen als risicokapitaal naast zich neer te leggen. Europa–België 1-1. Op naar verlengingen. Met heibel in de tribune. Overal. Behalve in één VIP loge; de ACW loge waar alles net in beweging is.

Bruno

(Deze bijdrage verscheen in lichtjes gewijzigde versie op 5 juli 2014 in De Tijd onder de titel “De volksmisleiding in het Arcopardossier tart alle verbeelding”)